در دهه ۵۰ درآمدهای حاصل از نفت افزایش چشمگیری پیدا کرد. به تبع آن دستگاه‌های اجرایی اقدام به تعریف پروژه‌های جدید عمرانی کردند. در این بین کشور با کمبود مصالح، ماشین آلات و نیروی انسانی مواجه بود که باعث کمبود پیمانکار جهت اجرای پروژه ها شد.
برای رفع این مشکل مهندسین مشاور برای جلب پیمانکاران و استفاده از امکانات آنها اقدام به افزایش قیمت‌های پیشنهادی جهت انجام پروژه‌ها کردند. این افزایش قیمت‌ها تا جایی ادامه پیدا کرد که قیمت‌ها تماماً غیر واقعی شده و تورم زیادی در این عرصه به وجود آمد. و در نهایت موجب به بن بست رسیدن فرآیند اجرای طرح‌ها عمرانی شد.
پایه انجام معامله در اجرای طرح‌های عمرانی قیمت‌هایی است که به استناد ماده 23 قانون برنامه و بودجه توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی در قالب فهرست بها‌ی سالانه تهیه و به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ می‌شود و مطابق تبصره 1 ماده 80 قانون محاسبات عمومی مبنای تهیه برآورد اولیه می‌گردد.
مستند به بند 3-2-1 دستورالعمل شماره 7140 مورخ 2/12/1377 سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استفاده از قیمت‌های پایه که برای آن‌ها از طرف سازمان فهرست بها‌تهیه شده الزامی است.
تاکنون قیمت‌های اجرای کار در طرح‌های عمرانی در 19 رشته مشخص و به صورت فهرست بها‌منتشر و براساس ردیف 28 نظام فنی و اجرایی طرح‌های عمرانی کشور مصوبه 24525 مورخ 4/4/1375 و ابلاغیه‌های ابتدای هر فهرست بها‌لازم‌الاجرا و به شرح جدول (انواع فهارس بهاء قیمت‌های پایه سال 1388) ملاحظه و در جهت آشنایی بیش‌تر نکاتی توضیحی اعلام می‌گردد.
نکات قابل توجه
  • در صورتی که معامله براساس ترک تشریفات مناقصه باشد اقلام ستاره‌دار فقط 10درصد برآورد خواهد بود.
  • در قراردادهایی که به روش سرجمع (مترمربع زیربنا) باشد میزان اقلام ستاره‌دار 20درصد خواهد بود.
  • در صورتی که مطابق ماده 29 شرایط عمومی پیمان، افزایش قرارداد اعلام شود، اقلام ستاره‌دار 10درصد مجاز است.

فرق آیتم ستاره دار با قیمت جدید چیست؟

– آیتم ستاره دار آیتمی است که ردیف متناسب با آن در فهرست بهای منضم به پیمان وجود نداشته و قبل از برگزاری مناقصه و در هنگام تهیه برآورد توسط واحد تهیه کننده اسناد یا مهندس مشاور به عنوان ستاره دار در برآرود قرار داده می شود و به روش تجزیه بها تهیه می گردد. ضمنا با این روش دقیقا مانند سایر ردیفها پایه برخورد می شود (یعنی تمامی ضرایب و تعدیل به آن تعلق می گیرد) ولی قیمت جدید آیتم فاقد ردیف متناسب در فهرست بهای منضم به پیمان می باشد که بعد از برگزاری مناقصه و در حین اجرای کار پیش می آید و قیمت آن نیز به روش تجزیه بها تهیه شده و پس از اعمال تعدیل معکوس در صورت وضعیتها لحاظ می شود.

– در واقع هر دو دارای یک ماهیت هستند و هر دو ستاره دار محسوب می شوند تفاوت آنها در زمان تهیه آنها می باشد.

– معمولا ردیف ستاره دار به ردیفی گفته میشود که در فهرست بها نیست ولی در براورد مشاور هست که سقف 20% دارد ولی قیمت جدید سقف 10% دارد، در ضمن اگر قرارداد به صورت ترک تشریفات مناقصه باشد محدودیت ستاره دار نیز 10% است.

برای جلوگیری از روند غیر منطقی افزایش قیمت‌ها برای جذب پیمانکار، سازمان برنامه و بودجه وقت، اقدام به تدوین فهرستی از قیمت‌های استاندارد برای انجام پروژه‌ها کرد. بر این اساس، اولین فهرست‌ بهای پایه، در سال ۱۳۵۵ و برای کارهای ساختمانی و راهسازی تهیه شد. به دنبال آن بتدریج فهرست‌ بهای رشته‌های مختلف، تهیه و تدوین شد. در زیر برخی از مهمترین رشته‌های فهارس بها، که توسط سازمان مدیرت و برنامه ریزی منتشر شده، آورده شده است.
  • چاه
  • ابنیه
  • توزیع آب
  • راهداری
  • انتقال آب
  • سدسازی
  • تاسیسات برقی
  • آبیاری تحت فشار
  • آبیاری و زهکشی
  • تاسیسات مکانیکی
  • ساخت و ترمیم قنات
  • آبخیزداری و منابع طبیعی
  • راه، راه آهن و باند فرودگاه
  • انتقال و توزیع آب روستایی
  • شبکه جمع آوری و انتقال فاضلاب
علاوه بر این لیست، برخی از سازمان‌ها بسته به نیاز خود نیز اقدام به تهیه فهرست بهای مخصوص می‌کنند.

مجموعه مشاور ای آر بی کریت مشاور تخصصی بتنملاتافزودنی های شیمیایی بتن و ملات و مواد شیمیایی ساختمان، به عنوان یکی از تخصصی ترین مشاوران بتن، به مشاوره بتن پیمانکاران ابنیه و سازه های بتنی مانند سد و پل و … می پردازد. همچنین این مجموعه در راستای خط مشی حرفه ای خود به مشاور بتن و ملات در کارخانه های بتن آماده، قطعات بتنی آماده پیش ساخته، سنگ های مصنوعی، بلوک های سیمانی و قطعات بتنی دکوراتیو تبدیل شده است.

بتن ترکیبی است از سنگدانه، سیمان، آب و اندکی شعور. 

پدر بتن ایران زنده یاد استاد بزرگوار دکتر مهدی قالیبافیان 
×