ترک خوردگی بتن

ترک خوردگی بتن

ترک خوردگی بتن

ترک خوردگی بتن و ضعف ناشی از آن

ترک خوردگی بتن

ترک‌های سطحی بتن در حین یا پس از بتن ریزی بسیار نامطلوب می باشند و می‌توانند سبب کاهش مقاومت بتن در مقابل نفوذ و کاهش مقاومت کششی و فشاری آن می شود. ترک‌های ایجاد شده می‌توانند توسط ملات های ترمیمی یا درزگیر های مناسب پوشش ترک، ترمیم شوند. اما بهترین راه برای مقابله با موضوع ترک در بتن، جلوگیری از به وجود آمدن آنها با ایجاد تغییراتی در طرح مخلوط بتن، نحوه بتن ریزی و عمل آوری  بتن در مراحل اولیه تولید و اجرای بتن می‌باشد.

برای کنترل ترک‌های ماکرو و قابل رویت می توان از آرماتورها و درزهای انبساط و انقباض استفاده کرد. ضعف در بتن و ترک خوردگی بتن می‌تواند آرماتور را در معرض هوا و رطوبت قرار داده و عامل خوردگی آن شود. گسترش ترک و خوردگی آرماتورها در طول زمان باعث تخریب بتن خواهد شد. ایجاد درزهای مناسب تکرار شونده در هنگام بتن ریزی می‌تواند محلی برای ترک فرآهم کند تا بدون گسترش ترک‌های تصادفی در سطح بتن، در ناحیه از قبل تعیین شده تشکیل شوند.


استـفاده رایگان و روزانــــه از خلاصـــه مقالات قرار گرفته در سـایت، اینــجا در کانال تـلـگرام آموزشی  تکنولوژی بتن و افزودنی


انواع ترک خوردگی بر سطح بتن

انواع ترک خوردگی بتن

انواع ترک در بتن به دو نوع سازه ای و غیر سازه ای تفکیک می شود. چند نوع شایع ترک خوردگی در بتن را در زیر نام بردیم.

  • ترک ستون‌‌
  • ترک برشی‌‌
  • ترک خمشی‌‌
  • ترک پیچشی‌
  • ترک کششی‌‌
  • ترک‌های خمیری‌
  • ترک‌های خوردگی‌‌
  • ترک‌های انقباضی
  • ترک‌های حرارتی سنین اولیه
  • جمع شدگی ناشی از کربناتاسیون

بر روی سطح بتن و گاهی اوقات تا عمق بتن دو نوع ترک می تواند نمایان شود:

ترک‌های قبل از سخت شدن بتن

این نوع ترک ها پیش از سخت شدن بتن، در هنگام پرداخت و یا تا زمانی که بتن هنوز کارپذیر است، شکل می گیرند. یکی از دلایل ایجاد ترک‌های قبل از سخت شدن بتن در حین بتن‌ریزی، متراکم کردن و پرداخت آن، حرکت بتن قبل از رسیدن به مقاومت اولیه می باشد.

انواع ترک هایی که قبل از سخت شدن بتن ایجاد می شوند:

۱) ترک‌های نشست خمیری یا Plastic Settlement

ترک نشست خمیری سریع و بعد از جاگذاری بتن و تا زمانی که بتن هنوز کارپذیر است تشکیل می‌شود. وقتی که بتن شروع به خشک شدن و از دست دادن آب می‌کند ترک‌ها شروع به گسترش عرضی کرده و متمایل به پیروی از خط آرماتور‌ها هستند (شکل شبکه آرماتور اصلی در روی بتن به صورت ترک دیده می‌شود). برای اصلاح این ترک‌ها، پرداخت کننده سطح بتن می‌تواند ویبره و ماله‌کشی سطح را دوباره انجام دهد. استفاده از الیاف بتن و یا کاهش آب بتن می‌تواند این نوع ترک‌ها را کاهش دهد.

۲) ترک‌های جمع‌شدگی خمیری یا Plastic Shrinkage

این نوع از ترک‌ها در روزهای گرم و در آب و هوای با رطوبت کم و دارای باد ایجاد می‌گردد. این نوع ترک در زمستان هم به دلیل هوای سرد با رطوبت پایین هوا می‌تواند رخ دهد. ترک جمع‌شدگی خمیری در خطوط موازی به نظر می‌رسند و معمولا طولی در حدود ۱۲ تا ۲۴ اینچ (۳۰ تا ۶۰ سانتی‌متر) دارند اما گاهی اوقات ممکن است در جایی در طول ۱ اینچ (۵۴/۲ سانتی‌متر) تا ۱ یارد (۹۱ سانتی‌متر) نیز ایجاد گردند. برای جلوگیری از این نوع ترک می‌توان از نگهداری سطح بتن و ایجاد رطوبت در حین جاگذاری بتن استفاده کرد. ریخن، تراکم و کیورینگ سریع بتن در روزهای گرم می‌تواند از آن جلوگیری کند. سطح بتن را در برابر باد محافظت کنید و یا یک لایه جهت کاهش تبخیر سطح بتن روی سطح ایجاد کنید. استفاده از الیاف بتن می‌تواند این نوع ترک‌ها را کاهش دهد. همچنین تراکم و پرداخت دوباره در خیلی از موارد می‌تواند این ترک‌ها را ببندد.

البته باید توجه گردد که در فصول گرم نباید آب سرد برای کیورینگ (عمل‌آوری) بتن استفاده گردد. این امر باعث شوک حرارتی و ایجاد ترک می‌گردد. در این شرایط بهتر است از آب گرم و یا مواد غشایی کیورینگ استفاده گردد.

۳) ترک‌های حاصل از حرکت قالب‌ها

این ترک‌ها به دلیل اشتباه در طراحی و یا اجرای قالب‌ها اتفاق می‌افتد. اگر قالب در حین تراکم و ریختن حرکت کرد و یا بخشی از آن جدا شد، سریعا دوباره قالب باید مقاوم و اصلاح گردد و تراکم بتن دوباره صورت پذیرد.

ترک‌‌های ایجاد شده در بتن سخت شده

ترک‌هایی که بعد از گیرش و کسب مقاومت اولیه در سطح بتن ایجاد می‌گردد. اهمیت انواع ترک در بتن بستگی به نوع سازه و نوع ترک خوردگی دارد. می تواند فقط ظاهری یا نشانه‌ای از یک تنش سازه‌ای مهم باشد. تعمیر مناسب انواع ترک در بتن بستگی به علت ترک‌ و انتخاب مراحل تعمیر متناسب با این علت‌ها دارد و گرنه ترک‌ها ممکن است موقت و زودگذر باشند.

بارگذاری بیش از اندازه یکی از دلایل ترک خوردگی پس از سخت شدن بتن می باشد که توام با اجرای نامناسب بتن می تواند ترک های عمیق تری تشکیل دهد. زمان ایجاد ترک های عمیق حمله سولفات ها به بتن و رسیدن آنها به سطح میلگرد ساده تر شده و شروع پوسیدگی از همان نقاط خواهد بود.

جمع شدگی ناشی از خشک شدن یا Shrinkage در دراز مدت اثرات منفی و غیرقابل جبرانی را به سازه یا قطعات بتنی وارد می کند و حتما باید با روش های ترمیم ترک تعمیر گردد.

روش های پیشگیری از ترک خوردگی در بتن

  • ویبره مناسب
  • ضخامت مناسب اجرا
  • بازکردن قالب ها به شکل صحیح و بدون ضربه
  • پوشاندن سطح بتن بعد از عملیات بتن ریزی و جلوگیری از تابش مستقیم آفتاب و وزش باد

روش‌های تعمیر ترک

اگر این ترک‌ها به زودی و در زمان اولیه شکل گرفتن بتن و از دست نرفتن روانی و رئولوژی بتن دیده شوند با تراکم دوباره بتن، صاف کردن و یا ماله‌کشی مجدد می‌توان آنها را برطرف کرد. روش‌های تعمیر و ترمیمی ترک‌ها ‌به شیوه‌های مختلف انجام می‌گیرد که بسته به چگونگی نیروی وارد، شکل ترک و نیز جنس ماده‌ایی دارد که ترک در آن بوجود می‌آید.

  • استفاده از چاک‌های تعمیری
  • تعمیر بوسیله سوراخ‌های متوقف کننده
  • جوش کردن دو سطح مجزا و یا پر کردن با مواد ترمیمی
  • چفت کردن با استفاده از پیچ و مهره و یا دوختن دو سطح مجزا
  • ترمیم به کمک صفحات تقویت کننده پرچ شده یا چسبیده بر روی سطح دارای ترک

کتاب تخصصی کنترل ترک خوردگی بتن CONTROL OF CRACKING IN CONCRETE

برای دانلود این کتاب تخصصی ابتدا عضو شوید و سپس بر روی لینک زیر کلیک کنید.


مجموعه مشاور ای آر بی کریت مشاور تخصصی بتنملاتافزودنی های شیمیایی بتن و ملات و مواد شیمیایی ساختمان، به عنوان یکی از تخصصی ترین مشاوران بتن، به مشاوره بتن پیمانکاران ابنیه و سازه های بتنی مانند سد و پل و … می پردازد. همچنین این مجموعه در راستای خط مشی حرفه ای خود به مشاور بتن و ملات در کارخانه های بتن آماده، قطعات بتنی آماده پیش ساخته، سنگ های مصنوعی، بلوک های سیمانی و قطعات بتنی دکوراتیو تبدیل شده است.

بتن ترکیبی است از سنگدانه، سیمان، آب و اندکی شعور. 

پدر بتن ایران زنده یاد استاد بزرگوار دکتر مهدی قالیبافیان 
×