آزمایش تعیین میزان تراکم بتن

آزمایش تعیین میزان تراکم بتن

آزمایش میزان تراکم بتن

ازاین روش برای تعیین کارایی بتنهای با کارایی پایین یا سفت و برای نسبتهای آب به سیمان پایین مانند بتن غلطکی استفاده میگردد.

این دستگاه برای بتن تازه اختلاط یافته که در آزمایشگاه یا کارگاه ساخته شده و حداکثر اندازه اسمی سنگدانه آن 40 mm یا کمتر است، کاربرد دارد.

در صورتی که حداکثر اندازه اسمی سنگدانه بزرگتر از mm 40 باشد، سنگدانه های بزرگتر باید مطابق با استاندارد ASTM C172 حذف شوند.

ضریب تراکم بتن توسط نسبت چگالی واقعی به چگالی بتن که کاملا متراکم شده است به دست می آید.

کاربرد این آزمایش برای بتنهای باحداکثر اندازه سنگدانه ای تا 40 mm و عموماً در جاده سازی و تولید بتن پیش ساخته میباشد.

استانداردهای معتبر برای آزمایش تعیین ضریب تراکم بتن

استاندارد قدیمی بخش اول

طبقه‌بندی روانی بتن تازه بر اساس آزمون استاندارد تعیین روانی بتن تازه – درجه تراکم در استاندارد ملی ایران بشماره  3204 (این استاندارد باطل نشده) صورت گرفته بود.

اما نوع قالب گیری و نحوه آزمایش متفاوت از آزمایش امروزی است.

روش انجام آزمایش قدیمی به این صورت بود که شکل ظرف مکعب مستطیل باقاعده مربع به بعد 200 و ارتفاع 400 میلیمتر بوده و سطح داخلی ظرف باید کاملا تمیز شده و در صورتیکه در نظر باشد از بتن مورد آزمایش مجددا استفاده شود.

بایدبا آب مرطوب گردد و در غیر این صورت با قشر نازکی از روغن پوشانیده شود.

ظرف را ازبتن پر نموده، بدون اینکه بتن متراکم شود.

برای این منظور بااستفاده از کمچه بتن را از چهار دیوار ظرف به نوبت فرو بریزید تا ظرف بطور کامل پر شود.

سپس بتن واقع شده در بالای لبه فوقانی ظرف را با حرکت اره ‏ای بردارید, به نحوی که بتن داخلی ظرف متراکم نشود.

استاندارد قدیمی بخش دوم

اکنون بااستفاده از میز لرزان و یا کوبه بتن را متراکم کنید.

تراکم بتن باید تا آنجا ادامه یابد که دیگر تغییر حجمی در بتن مشاهده نشود.

باید دقت کرد تادر هنگام تراکم، بتن ازهیچ طریقی به خارج ازظرف نریخته و یا شیره آن خارج نگردد.

پس از تراکم مقدار میانگین تغییر ارتفاع ناشی از تراکم بتن اندازه‏ گیری می شود.

اندازه‏ گیری باید با دقت میلیمتر صورت گیرد.

برای تعیین میانگین فوق باید اندازه‏ گیری در چهار گوشه ظرف انجام شود.

چنانچه سطح فوقانی بتن در ظرف ناهموار باشد کافی است با ضربه زدن آنرا صاف و هموار کرد.

استاندارد جدید

درحال حاضر استاندارد BS 1881: 103 و BS: 5075 برای این روش آزمون در دسترس میباشد.

 

دستگاه آزمایش تعیین ضریب تراکم بتن

این دستگاه از دو ظرف تخلیه که به شکل مخروط ناقص میباشند و دریک راستا روی هم قرار گرفته اند تشکیل شده است.

همچنین یک ظرف استوانه ایی بر روی سینی انتهایی در راستای دو مخروط قرار میگیرد.

قیف ها مجهز به دریچه ایی با عملکرد سریع جهت ریزش بتن به قیف پائینی میباشند.

ابعاد-تعیین-ضریب-تراکم-بتن

ابعاد-تعیین-ضریب-تراکم-بتن

ابعاد دستگاه تعیین میزان تراکم بتن

در شکل زیر میتوانید ابعاد دقیق مخروط ها و استوانه دستگاه تعیین ضریب تراکم بتن را ملاحظه بفرمایید.

ابعاد-دقیق-دستگاه-تعیین-میزان-تراکم بتن

ابعاد-دقیق-دستگاه-تعیین-میزان-تراکم بتن

لوازم و ابزار آزمایش تعیین ضریب تراکم بتن تازه

وسایل مورد نیاز جهت انجام آزمایش تعیین

دستگاه تعیین ضریب تراکم بتن

دستگاهی با مشخصات ذکر شده در بالا.

 باسکول

میتواند ترازو دیجیتال یا باسکول با دقت 10 گرم باشد. جهت تعیین وزن نمونه بتن های ریخته شده در استوانه.

میز ارتعاش

میز ارتعاش بطول 380 و عرض 260 میلیمتر بوده و بر روی چهار ارتعاش‏گیر لاستیکی قرار دارد.

میله تراکم

شکل میله راست بوده و مقطع آن دایره‏ ای و جنس آن از فولاد و یا از فلز مناسب دیگری می‏ باشد، قطر میله تراکم 16 میلیمتر و طول آن 600 میلیمتر و انتهای آن باید حالت نیم کره‏ ای داشته باشد.

چمچه

جهت صاف کردن بتن روی استوانه.

روش انجام کار با دستگاه تعیین ضریب تراکم بتن بخش اول

ابتدا سطوح داخلی درتماس با بتن تمامی بخشهای دستگاه تعیین ضریب تراکم بتن رابا آب مرطوب و یا با روغن آغشته میکنیم.

سپس استوانه خالی را روی باسکول قرارداده وزن آن را یادداشت می کنیم و آن را W1 نامگذاری میکنیم.

استوانه را در جای خود قرار میدهیم.

بتن آماده شده با کارپذیری پایین و با طرح مخلوط مشخص، آماده شده و به نزدیکی دستگاه تعیین ضریب تراکم بتن حمل میشود.

سپس بتن رابه داخل مخروط اول بدون اعمال فشار یا ایجاد هرگونه تراکم ریخته و با چمچه روی آن را صاف میکنیم (بدون فشار).

سپس بلافاصله دریچه زیرمخروط را باز کرده و اجازه میدهیم بتن توسط وزن خود کاملا داخل مخروط پایین بلغزد.

بدون اعمال کوچکترین تغییر برروی بتن در مخروط دوم، درچه آن راباز کرده و اجازه تخلیه بتن به داخل قالب استوانه ای را میدهیم.

درحین تخلیه بتن مازاد بر حجم استوانه به دلیل عدم تراکم بتن به بیرون میریزد و باید از اطراف قالب استوانه ای پاک گردد.

روش انجام کار با دستگاه تعیین ضریب تراکم بتن بخش دوم

اکنون قالب استوانه ای پر شده با بتن نامتراکم را روی باسکول قرار میدهیم و وزن بدست آمده را یادداشت میکنیم.

آن را W2 مینامیم.

بلافاصله بتن داخل استوانه راداخل سینی حمل بتن تخلیه کرده، مجددا شروع به پرکردن قالب استوانه ای میکنیم اما این بار با ایجاد تراکم توسط میله در سه لایه و هر لایه 25 ضربه و یا توسط قراردادن قالب روی میز لرزان.

پس از انجام فرآیند ایجادتراکم سطح قالب را صاف کرده و آن را وزن می کنیم. آن را W3 مینامیم.

ضریب تراکم حاصل تفاضل وزن بتن درون قالب در حالت های متراکم و نامتراکم میباشد.

که از رابطه زیر بدست می آید.

(W2-W1)/(W3-W1)=ضریب تراکم

محدوده این ضریب اعدادی مابین 0.7 الی 0.95 میباشد که هرچه این عدد به 1 نزدیکتر باشد میزان کارپذیری بتن بیشتر و بتن روان تر است و بلعکس.

نکات اجرایی عملیاتی آزمایش تعیین میزان تراکم بتن

  1. محدوده قابل قبول برای این آزمایش بین 0.7 الی 0.95 میباشد.
  2. بتن باید حداکثر در مدت 45min پس از اتمام اختلاط داخل قیف ریخته شود.
  3. باید توجه کرد که وزن قالب استوانه ای (W1) در حالت خشک یادداشت گردد.
  4. سطوح را قبل از بتن ریزی با آب، مواد روغنی مناسب یا مواد پیوند زدا پوشش دهید.
  5. دقت شود در مرحله اول هنگام ریختن بتن داخل قیف هیچگونه اعمال فشار و ایجاد تراکمی صورت نگیرد.
  6. بتن های سفت تا کاملا خشک، مستعد جداشدگی در حین جابجایی هستند. برای به حداقل رساندن جداشدگی باید در نمونه برداری، انتقال، اختلاط مجدد و آزمون بتن دقت شود.

اطلاعات خروجی از آزمایش تعیین ضریب تراکم بتن

گزارش نتایج آزمایش باید شامل موارد زیر باشد :

1- استاندارد مورد استفاده

2- زمان و تاریخ آزمایش

3- مشخصات بتن

4- ضریب تراکم


مجموعه مشاور ای آر بی کریت مشاور تخصصی بتنملاتافزودنی های شیمیایی بتن و ملات و مواد شیمیایی ساختمان، به عنوان یکی از تخصصی ترین مشاوران بتن، به مشاوره بتن پیمانکاران ابنیه و سازه های بتنی مانند سد و پل و … می پردازد. همچنین این مجموعه در راستای خط مشی حرفه ای خود به مشاور بتن و ملات در کارخانه های بتن آماده، قطعات بتنی آماده پیش ساخته، سنگ های مصنوعی، بلوک های سیمانی و قطعات بتنی دکوراتیو تبدیل شده است.

بتن ترکیبی است از سنگدانه، سیمان، آب و اندکی شعور. 

پدر بتن ایران زنده یاد استاد بزرگوار دکتر مهدی قالیبافیان 
×